คำอธิบายเชิงลึก

พระพุทธองค์ตรัสคาถานี้ปรารภพระมหากัสสปะ เมื่อมีภิกษุบางรูปนินทาว่าพระมหากัสสปะยึดติดในโยมอุปัฏฐากในเมืองจึงไม่ยอมจาริกไปกับพระพุทธองค์ พระพุทธองค์ทรงชี้แจงว่าพระมหากัสสปะรั้งอยู่ตามพุทธบัญชาเท่านั้น พระมหากัสสปะซึ่งเป็นพระอรหันต์ผู้หมดจดแล้ว ย่อมไม่มีความยึดติดในสถานที่ บุคคล หรือลาภสักการะใดๆ ท่านเปรียบเสมือนพญาหงส์ที่บินจากสระน้ำไปโดยไม่เหลียวหลังหรือมีความอาลัยอาวรณ์ พระพุทธองค์ทรงใช้โอกาสนี้เพื่อเน้นย้ำถึงพลังของสติอันตั้งมั่น ในขณะที่ปุถุชนต้องทนทุกข์เพราะขาดสติและหวั่นไหวไปกับความอิจฉาริษยาหรือ "โลกธรรม 8" (เช่น นินทาและสรรเสริญ) แต่ผู้ที่รู้แจ้งแล้วย่อมไม่หวั่นไหว เราต้องเจริญสติและความอดทนให้เข้มแข็ง เพื่อให้แน่ใจว่าเราจะไม่สูญเสียอุดมการณ์อันสูงส่งทางธรรมเพียงเพื่อความสุขสบายทางโลกชั่วคราว เราควรพยายามทำตนให้เหมือนดั่งพญาหงส์ ที่ละทิ้งความยึดมั่นถือมั่นไปได้อย่างไร้ความลังเล