คำอธิบายเชิงลึก

โองค์นี้พระพุทธเจ้าทรงสอนที่วัดเชตวนนะคะ เกี่ยวกับผู้หญิงคนหนึ่งที่กินไข่ไก่ เรื่องเล่าว่า ในหมู่บ้านใกล้สาวัตถี มีชาวประมงคนหนึ่ง วันหนึ่งระหว่างทางไปสาวัตถี เขาพบไข่บางส่วนริมฝั่งแม่น้ำอจิราวตี จึงเก็บมา เมื่อไปถึงสาวัตถี เขาไปเยี่ยมคนรู้จักและต้มไข่ พอให้ลูกสาวของบ้านนั้นกินหนึ่งฟอง เด็กหญิงชอบและขอเพิ่ม แม่ของเธอจึงหยิบไข่จากรังไก่มาให้ เด็กหญิงชอบไข่และเริ่มเอาไปกินเอง ไก่ตัวแม่สังเกตเห็นว่าทุกครั้งที่วางไข่ เด็กหญิงเอาไปกินหมด โกรธและสาบานว่าเมื่อฉันตายแล้วจะเกิดเป็นปีศาจเพื่อกินลูกของเด็กหญิง หลังจากตาย ไก่กลายเป็นแมวของครอบครัว ส่วนเด็กหญิงเกิดใหม่เป็นแม่ไก่ ทุกครั้งที่แม่ไก่วางไข่ แมวจะกินหมด ทำซ้ำสามครั้ง แม่ไก่โกรธจึงสาบานว่า “เจ้าได้กินไข่ของฉันสามครั้งและตอนนี้อยากกินฉันอีก เมื่อฉันเกิดใหม่ ฉันจะเคี้ยวกระดูกเจ้าและลูกเจ้า” ต่อมา แม่ไก่เกิดเป็นหมูป่า และแมวเกิดเป็นกวาง เมื่อกวางมีลูก เสือดาวมากินแม่และลูก ต่อเนื่องกันห้าร้อยภพ พวกเขากินกันเอง ทำให้เกิดความทุกข์ในกันและกัน ในที่สุด หนึ่งกลายเป็นหญิงปีศาจ อีกคนเป็นหญิงมนุษย์ในสาวัตถี เรื่องราวดำเนินต่อจนพบพระพุทธเจ้า พระองค์สอนโองค์นี้ ฟังแล้วหญิงปีศาจก็อุปสมบทและถือศีลห้า ไม่โกรธอีกต่อไป หญิงมนุษย์ก็เข้าถึงผลสัมโพธิญาณชั้นต้น ชุมนุมชนได้ประโยชน์มาก การสอนชี้ให้เห็นว่า หากมนุษย์ยังคงหว่านความทุกข์และความเกลียดชัง มนุษยชาติจะหลุดพ้นจากทุกข์ได้เมื่อไร? ธรรมชาติของมนุษย์เห็นแก่ตัว คนแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตนเท่านั้น ผู้คนแสวงหาการครอบงำและการควบคุมในนามของอุดมการณ์ ศาสนา หรือความทะเยอทะยานส่วนตัว ความเห็นแก่ตัวนี้นำไปสู่ความขัดแย้งและความทุกข์ไม่รู้จบ ตั้งแต่บุคคลไปจนถึงกลุ่ม ชาติ หรือศาสนา ยิ่งเห็นแก่ตัวมาก ความทุกข์ก็ยิ่งมาก การปฏิบัติธรรมเป็นรากฐานของความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีของสังคม หากปราศจากคุณธรรม บุคคล กลุ่ม และศาสนาก็พินาศได้ เพียงปลูกฝังคุณธรรมและความเมตตา ครอบครัว ชาติ และสังคมจะมีสันติสุข ความเกลียดชังและความแค้นจะทำให้เกิดวงจรแห่งทุกข์ พระพุทธเจ้าทรงสอนว่าความรักและการให้อภัยคือหนทางสิ้นสุดความเป็นศัตรูและถึงความสุข