คำอธิบายเชิงลึก

พระคาถาทั้งสองนี้พระพุทธเจ้าตรัสที่วัดเชตวัน เกี่ยวกับพระภิกษุลกุณฎกภัททิยะ ตามเรื่องเล่า "วันหนึ่ง ท่านลกุณฎกะเข้าไปเป็นพุทธอุปัฏฐาก เมื่อท่านออกมา มีภิกษุวัตรปฏิบัติป่า 30 รูปเห็นท่าน เข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้า ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง พระพุทธเจ้าทรงเห็นว่าภิกษุทั้ง 30 รูปนี้มีอุปนิสัยพอที่จะบรรลุอรหันต์ จึงตรัสถามว่า 'พวกเธอเห็นพระเถระที่เพิ่งออกไปบ้างไหม' 'ไม่ทราบ พระเจ้าข้า' 'พวกเธอไม่เห็นหรือ?' 'พวกข้าพระองค์เห็นแต่สามเณร' 'ภิกษุทั้งหลาย นั่นไม่ใช่สามเณร นั่นคือพระเถระ' 'ท่านยังเด็กเกินไป พระเจ้าข้า!' 'เราไม่เรียกใครว่าพระเถระเพราะเขาชรา หรือเพราะเขานั่งบนอาสนะของพระเถระ แต่ผู้ใดบรรลุสัจจะและปฏิบัติต่อผู้อื่นดี ผู้นั้นคือพระเถระ' ด้วยเหตุดังนั้นพระพุทธเจ้าจึงตรัสพระคาถาทั้งสองนี้" (คัดจาก รวมนิทานธรรมบท เล่ม 3, เวียนเจี่ยว, น.90)