คำอธิบายเชิงลึก

พระธรรมบทนี้พระพุทธองค์ทรงแสดงที่วัดเชตวันมหาวิหาร เกี่ยวกับชายหนุ่มชื่อ อนิฏฐิคันธกุมาร ผู้ไม่สนใจเรื่องการแต่งงาน เขาจึงสั่งทำรูปปั้นทองคำหญิงสาวที่งดงามมากเพื่อใช้เป็นข้ออ้างปฏิเสธการแต่งงาน โดยบอกพ่อแม่ว่าจะแต่งงานกับคนที่มีความงามเหมือนรูปปั้นนี้เท่านั้น พ่อแม่ของเขาได้พบหญิงสาวคนหนึ่งที่งดงามยิ่งกว่ารูปปั้น แต่เธอกลับเสียชีวิตเสียก่อนที่เขาจะได้พบ ความหวังที่พังทลายทำให้เขาทุกข์ใจอย่างแสนสาหัส พระพุทธองค์จึงเสด็จมาโปรดและทรงสอนว่า ความเศร้าโศกและความกลัวทั้งปวงล้วนเกิดจากความกำหนัดยินดี (กามราคะ) เมื่อกุมารได้ฟังธรรมก็บรรลุเป็นพระโสดาบัน เรื่องนี้เตือนให้เห็นว่ากิเลสและความอยากอันแรงกล้าเป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ การตัดความยึดติดในกามคุณทั้งปวงได้เท่านั้น จึงจะนำไปสู่ความสงบและหลุดพ้นจากความกลัวอย่างแท้จริง