คำอธิบายเชิงลึก

ปรากฏการณ์ทางโลกนั้นมีความเป็นทวิภาวะและตกอยู่ภายใต้กฎแห่งอิทัปปัจจยตา (การอิงอาศัยกันเกิดขึ้น) ดังนั้น ท้ายที่สุดแล้วมันจึงเป็นเพียงภาพลวงตา การใช้เวลาทั้งชีวิตวิ่งตามสิ่งเหล่านี้ก็เหมือนกับการพยายามจับเงา ด้วยความไม่รู้ เราจึงหลงผิดคิดว่าภาพลวงตาเหล่านี้เป็นความจริง เราเปรียบเสมือนคนที่หลงอยู่ในความฝันอันยาวนาน 'ธรรมอันสูงสุด' ที่พระพุทธองค์ตรัสถึงคือ ธรรมชาติที่แท้จริงอันปราศจากการปรุงแต่ง หรือพุทธภาวะของเรา สัจธรรมสูงสุดนี้มีความเที่ยงแท้ ไม่แปรเปลี่ยน และมีอยู่ในตัวเราทุกคน ความแตกต่างเพียงอย่างเดียวระหว่างพระพุทธเจ้าและสรรพสัตว์คือ พระพุทธเจ้าทรงตื่นรู้เต็มที่และขจัดกิเลสทั้งปวงแล้ว เปรียบดั่งทองคำบริสุทธิ์ที่สกัดออกจากแร่ เราต่างก็มีทองคำนั้นอยู่ แต่ปัจจุบันถูกปกคลุมด้วยแร่แห่งอวิชชา เพื่อเผยให้เห็นทองคำบริสุทธิ์นี้ เราต้องหมั่น 'ขัดเกลา' จิตใจด้วยการปฏิบัติธรรมเพื่อขจัดกิเลส ด้วยปัญญาญาณ เราจะเรียนรู้ที่จะแยกแยะความจริงออกจากภาพลวงตา เมื่อเราประจักษ์แจ้งในธรรมอันสูงสุดนี้ ภาพลวงตาก็จะจางหายไป ราวกับดวงตาที่ได้รับการรักษาให้หายสนิท และได้พบกับความสว่างกระจ่างแจ้งของท้องฟ้าสีคราม