คำอธิบายเชิงลึก

'อมตธรรม' เป็นอีกคำหนึ่งของพระนิพพาน คือสภาวะที่ไม่ปรุงแต่ง พ้นจากการเกิดและการตาย เป็นดินแดนแห่งความสงบอันสูงสุดที่ก้าวล่วงกาลเวลาและสถานที่ และเป็นเป้าหมายสูงสุดของผู้ปฏิบัติ การจะไปถึงจุดนั้นต้องเอาชนะความท้าทายและกิเลสมากมาย หากเราปฏิบัติธรรมโดยไม่เคยลิ้มรสความสุขแห่งการหลุดพ้น ก็ถือว่ายังไม่ได้ปฏิบัติอย่างแท้จริง ในพระคาถานี้ พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบวงจรแห่งความทุกข์ที่ไม่มีที่สิ้นสุดกับสภาวะแห่งการหลุดพ้น การมีชีวิตอยู่ร้อยปีโดยปราศจากความสงบที่แท้จริงแม้เพียงเสี้ยวนาที ก็ไม่ต่างจากการยืดความทุกข์ออกไป เพื่อให้ได้มาซึ่งความสงบนี้ เราต้องถอนรากถอนโคนต้นเหตุแห่งทุกข์ ความสงบที่แท้จริงคือจิตที่ปราศจากการรบกวนของกิเลส ราบเรียบและใสสะอาดดั่งทะเลสาบที่สงบนิ่ง แทนที่จะใช้ชีวิตอย่างเครื่องจักรที่ถูกขับเคลื่อนด้วยสิ่งเร้าภายนอก เราควรฝึกเจริญสติในทุกๆ ลมหายใจและทุกย่างก้าว บ่อยครั้งที่เราพยายามหนีจากตัวเองด้วยการทำงานหรือแสวงหาความสุขทางโลก ด้วยการพิจารณาอย่างลึกซึ้งเท่านั้น เราจึงจะตระหนักถึงความไร้สาระของการไล่ตามภาพลวงตา และสามารถสัมผัสถึงความสงบอันลึกซึ้งที่เหนือกว่าโลกได้