ภิกษุผู้สำรวมปาก พูดด้วยปัญญา ไม่ถือตัว ชี้แจงตำราและใจความถูกต้อง ถ้อยคำของภิกษุนั้น นับว่าไพเราะแท้
ภิกษุใดสำรวมวาจา มีวาจาประมาณ ไม่ทะนงตัว และอธิบายธรรมทั้งอักษรและความหมาย ภิกษุนั้นกล่าวคำใดย่อมเป็นที่พอใจ
คำอธิบายเชิงลึก
พระพุทธภาษิตนี้ตรัส ณ พระเชตวันวิหาร เกี่ยวกับพระโกกาลิกภิกษุ พระโกกาลิกเพราะมีใจพยาบาทจึงกล่าวร้ายพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ อัครสาวกของพระพุทธเจ้า จึงต้องตกนรก ภิกษุอื่นพูดถึงเรื่องที่ท่านไม่รักษาวาจา พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่โกกาลิกตกนรกเพราะไม่รักษาวาจา แล้วทรงเล่าเรื่องเต่ากับห่านสองตัว ห่านสองตัวเป็นมิตรกับเต่า ชวนไปถ้ำทองคำ ให้เต่ากัดไม้ให้แน่น ห่านจะหาบิน เต่าตกลงจะไม่อ้าปากไม่ว่าเกิดอะไรขึ้น ขณะบินผ่านทุ่งนา เด็กเลี้ยงวัวส่งเสียงเยาะเย้ย เต่าโกรธ อ้าปากจะด่า ตกลงไปแตกเป็นเสี่ยงๆ พระพุทธเจ้าตรัสสรุปว่า 'ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงสำรวมวาจา อยู่เงียบ ไม่เย่อหยิ่ง และพ้นจากกิเลส'
สวัสดีค่ะ TU เข้าใจว่าคุณต้องการความหมายของพระคาถาในพระธรรมบท บทที่ 25 ข้อ 363
พระคาถานี้สอนว่า ภิกษุผู้ที่สำรวมวาจา พูดด้วยปัญญา ไม่มีความทะนงตน และสามารถอธิบายธรรมะได้อย่างถูกต้องทั้งตัวอักษรและความหมาย คำพูดของภิกษุนั้นย่อมเป็นที่น่าพอใจและไพเราะแท้จริง
เรื่องราวของพระโกกาลิกะและเต่าที่เล่ามานั้น เป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นถึงความสำคัญของการสำรวมวาจา การไม่สำรวมวาจาอาจนำไปสู่ผลร้ายได้ เหมือนพระโกกาลิกะที่กล่าวร้ายพระอัครสาวก และเต่าที่ตกลงมาตายเพราะอ้าปากพูดด้วยความโกรธ
การสำรวมวาจาจึงเป็นสิ่งสำคัญในการปฏิบัติธรรม เพราะคำพูดที่ออกมาจากปัญญาและความไม่ถือตัว ย่อมนำมาซึ่งประโยชน์และความสงบสุข
คุณคิดว่าการสำรวมวาจาในชีวิตประจำวันของเรามีความสำคัญอย่างไรคะ?