คำอธิบายเชิงลึก

พระคาถานี้ พระพุทธเจ้าทรงแสดง ณ พระเชตวันมหาวิหาร เกี่ยวกับเรื่องภรรยาที่หึงหวงตามธรรมชาติ ตามเรื่องเล่าว่า สามีมีสัมพันธ์ใกล้ชิดกับหญิงใช้ในบ้าน ภรรยารู้เรื่อง จึงมัดหญิงใช้ ตัดหู ตัดจมูก แล้วกักขังไว้ในห้อง เพื่อปกปิดความชั่ว ภรรยาเชิญสามีไปฟังพระธรรมด้วยกัน ทั้งสองไปถึงวัดและนั่งร่วมสังฆมณฑล ขณะนั้น ญาติบางคนของภรรยาไปเยี่ยม พวกเขาเปิดประตูเห็นความโหดร้ายในบ้าน จึงช่วยหญิงใช้ออกมา หญิงใช้ไปยังวัดและบอกเหตุทั้งหมดแก่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ เมื่อพระพุทธเจ้าทรงฟังแล้ว ทรงสอนว่า “ไม่ควรทำความชั่วแม้คิดว่าไม่มีใครรู้ การทำความดี แม้ไม่มีใครเห็น ก็ยังควรทำ การกระทำชั่ว แม้ปกปิดก็จะเกิดความสำนึกผิดภายหลัง การทำความดีจะทำให้เกิดความสุข” ด้วยเรื่องนี้ พระพุทธเจ้าจึงตรัสคาถานี้ ในตอนท้ายของคำสอน ทั้งสามีและภรรยาได้สำเร็จผลตรัสรู้ขั้นโสดาปัตติผล พวกเขาปล่อยหญิงใช้และนำทางเธอไปสู่พระธรรม ตำราสมัยโบราณกล่าวว่า “ผู้ทำความดีจะได้รับผลบุญ ผู้ทำความชั่วจะได้รับโทษ” ที่นี่ ‘ฟ้า’ไม่ได้หมายถึงเทพเจ้าที่สั่งลงโทษหรือให้ผลบุญ แต่หมายถึงกฎธรรมชาติแห่งเหตุและผล เช่นเดียวกับกฎกรรมของพระพุทธศาสนา ผู้ที่ทำความดี มีความเมตตา และช่วยเหลือผู้อื่น จะได้รับผลบุญมากมาย ในทางตรงกันข้าม ผู้ที่ทำร้ายผู้อื่นจะต้องรับผลกรรมตามความจริง แม้ผลจะมาช้าหรือเร็วก็ขึ้นอยู่กับเวลา พระพุทธเจ้าทรงเตือนให้ระวังการสร้างกรรมชั่ว เพราะยากที่จะหลีกเลี่ยงผลกรรมที่เกิดจากมัน การทำความดีจะนำความสุขมาสู่ตนและผู้อื่น การช่วยเหลือผู้อื่น ยิ้มให้ผู้อื่น หรือเลี้ยงดูสัตว์นำความสุขที่แท้จริงมาให้ การทำร้ายผู้อื่นจะทำให้เกิดความทุกข์ ความกังวล และความเสียใจ เหมือนตกนรก ดังนั้น เพื่อชีวิตที่มีความหมายและมีความสุข พระพุทธเจ้าทรงแนะนำให้ทำความดีอย่างสม่ำเสมอ เรื่องราวนี้ยังเตือนถึงอันตรายของความหึงหวงที่ควบคุมไม่ได้ในครอบครัว ความหึงหวงสุดโต่งอาจนำไปสู่การกระทำที่โหดร้ายและผลลัพธ์ที่ไม่คาดคิด การรักษาศีลข้อที่สามของอุบาสกอุบาสิกา คือการเว้นจากประพฤติผิดทางเพศ เป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างครอบครัวที่อบอุ่นและมีความสุข