คำอธิบายเชิงลึก

พระพุทธองค์ทรงแสดงพระธรรมบทนี้ ณ พระวิหารเชตวัน เกี่ยวกับสามเณรชื่อติสสะ ผู้มีนิสัยชอบวิพากษ์วิจารณ์อาหารที่สาธุชนนำมาถวายแก่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ อีกทั้งยังชอบอวดอ้างชาติกำเนิดของตนเองอย่างผิดๆ เมื่อความจริงเปิดเผยว่าเขาเป็นเพียงบุตรของคนเฝ้าประตู พระพุทธองค์ทรงชี้แจงว่าติสสะเคยมีความประพฤติเช่นนี้มาตั้งแต่อดีตชาติ พระองค์ทรงสอนว่าผู้ใดที่เกิดความอิจฉาริษยาหรือไม่พอใจในลาภสักการะที่ผู้อื่นได้รับ ผู้นั้นย่อมไม่สามารถทำใจให้ตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ พระธรรมบทนี้สอนเรื่องการฝึกจิตให้เกิด 'มุทิตา' คือความยินดีในความดีและความสำเร็จของผู้อื่น การละทิ้งความอิจฉาและหันมาอนุโมทนาในบุญกุศลของผู้อื่น คือหนทางที่ผู้ปฏิบัติจะช่วยชำระจิตใจให้บริสุทธิ์และได้รับอานิสงส์แห่งความดีนั้นไปพร้อมกัน