คำอธิบายเชิงลึก

พระพุทธองค์ทรงแสดงพระธรรมบทนี้ ณ พระวิหารเชตวัน แก่ชายชราผู้มีบุตรที่เลื่อมใสในพระศาสนา แต่ตัวเขาเองไม่มีศรัทธาและเสบียงบุญ ทั้งนี้บิดาของเขาเคยเป็นคนฆ่าโคผู้โหดร้ายที่ได้รับวิบากกรรมทันตาและตกนรกอเวจี บุตรของเขาจึงนิมนต์พระพุทธองค์มาเสวยภัตตาหารเพื่อโปรดบิดา พระพุทธองค์ทรงเตือนให้เขาเร่งสร้างเกาะที่พึ่งให้แก่ตนเอง เป็นผู้ฉลาด และชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ เมื่อจบพระธรรมเทศนา ชายชราได้บรรลุพระโสดาบัน ในธรรมบทข้อ 236 นี้ พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการสร้าง 'เกาะอันปลอดภัย' ด้วยความเพียรของตนเอง โดยไม่พึ่งพาการอ้อนวอนจากสิ่งภายนอก เกาะนี้คือเกาะแห่งสมาธิภาวนา การจะสร้างเกาะนี้ได้ต้องชำระล้างกิเลสและมลทินใจทั้งปวง เมื่อเจริญสมาธิภาวนาจนเกิดสัมมาสมาธิ ย่อมสามารถชำระจิตให้บริสุทธิ์และเข้าสู่สุทธาวาสภูมิอันเป็นที่อยู่ของพระอนาคามีอริยบุคคล