คำอธิบายเชิงลึก

พระพุทธองค์ทรงแสดงพระธรรมบทเหล่านี้ ณ พระวิหารเวฬุวัน (ป่าไผ่) โดยปรารภภิกษุกลุ่มฉัพพัคคีย์ วันหนึ่งภิกษุกลุ่มฉัพพัคคีย์สวมรองเท้าไม้และเดินจงกรมอย่างเสียงดังบนแผ่นหินพร้อมกับเคาะไม้เท้า เมื่อพระพุทธองค์ทรงได้ยินเสียง จึงตรัสถามพระอานนท์ ซึ่งพระอานนท์กราบทูลว่าเป็นเสียงของภิกษุกลุ่มฉัพพัคคีย์ พระพุทธองค์จึงตรัสสอนว่า 'ภิกษุพึงควบคุมความคิด วาจา และการกระทำของตน' จากพระธรรมบทข้างต้น พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของกรรม 3 ประการ คือ กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ความสุขและความทุกข์ล้วนเกิดจากการกระทำของกรรมทั้งสามนี้ เมื่อเราคิดดี มีความเมตตาและเข้าใจ พลังงานแห่งความสุขจะเกิดขึ้นในใจทันที ดั่งต้นส้มที่ออกดอกผลอันงดงาม ในทางตรงกันข้าม หากปล่อยให้ความคิดชั่วร้ายครอบงำ ย่อมนำไปสู่การกระทำที่ผิดศีลธรรมหรือวาจาที่หยาบคาย ซึ่งจะส่งผลเป็นความทุกข์เผ็ดร้อนในปัจจุบันทันที ดั่งการปลูกต้นพริก ผู้มีปัญญาจึงพึงสำรวมระวังและฝึกฝนตนเองด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา เพื่อเปลี่ยนอกุศลกรรมให้เป็นกุศลกรรม อันจะนำมาซึ่งความสุขทั้งในปัจจุบันและอนาคต