พึงเอาชนะความโกรธ ด้วยความไม่โกรธ พึงเอาชนะความร้าย ด้วยความดี พึงเอาชนะคนตระหนี่ ด้วยการให้ พึงเอาชนะคนพูดพล่อย ด้วยคำสัตย์
จงชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ ชนะคนชั่วด้วยความดี ชนะคนตระหนี่ด้วยการให้ และชนะคนพูดปดด้วยความจริง
คำอธิบายเชิงลึก
พระคาถานี้ตรัส ณ วัดเวฬุวัน เกี่ยวกับนางอุตตราผู้มีจิตศรัทธา นางเป็นบุตรของอดีตคนรับใช้ผู้ร่ำรวยจากการทำบุญ นางได้แต่งงานกับเศรษฐีและได้จ้างหญิงงามนามว่า สิริมา มาปรนนิบัติสามีเพื่อให้ตนมีเวลาทำบุญ วันหนึ่งเมื่อสิริมาเห็นสามีของนางยิ้มให้ด้วยความเข้าใจผิดจึงโกรธจัดและสาดเนยใสร้อนๆ ใส่ศีรษะนางอุตตรา แต่แทนที่จะโกรธแค้น นางอุตตรากลับห้ามไม่ให้บ่าวไพร่ทำร้ายสิริมาและกล่าวขอบคุณนางที่ทำให้ตนมีเวลาทำบุญ สิริมาละอายใจจึงไปกราบทูลขอขมาต่อพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญนางอุตตราและทรงสอนว่า ความโกรธควรชนะด้วยความไม่โกรธ ความชั่วชนะด้วยความดี ความตระหนี่ชนะด้วยการให้ และคำลวงชนะด้วยความจริง เรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่าพลังแห่งเมตตาและการให้อภัยคืออาวุธที่ทรงพลังที่สุดในการชนะใจตนเองและผู้อื่น
สวัสดีค่ะ คุณผู้ปฏิบัติธรรม
พระคาถาบทนี้สอนให้เราเอาชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ เอาชนะความชั่วด้วยความดี เอาชนะความตระหนี่ด้วยการให้ และเอาชนะคำพูดที่ไม่จริงด้วยความจริงค่ะ
เรื่องราวของนางอุตตราแสดงให้เห็นว่า แม้เมื่อถูกทำร้ายด้วยความโกรธ นางก็ตอบโต้ด้วยความเมตตาและให้อภัย ซึ่งทำให้สิริมาผู้กระทำผิดเกิดความละอายใจและกลับตัวได้ การกระทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเอาชนะผู้อื่นได้ด้วยสันติวิธี แต่ยังช่วยให้ใจเราสงบและเป็นสุขอีกด้วย
คุณคิดว่าการนำหลักธรรมนี้ไปใช้ในชีวิตประจำวันจะช่วยให้คุณรับมือกับสถานการณ์ที่ท้าทายได้อย่างไรบ้างคะ?