คำอธิบายเชิงลึก

เรื่องราวนี้เกิดขึ้นที่วัดพระเชตวันเกี่ยวกับการถวายทานอันสูงสุด พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงนิมนต์พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์เพื่อถวายภัตตาหาร โดยทรงปรารถนาจะถวายให้ยิ่งใหญ่กว่าประชาชน ในบรรดาอำมาตย์ มีกาลอำมาตย์ผู้มีความตระหนี่ไม่พอใจในค่าใช้จ่าย ส่วนจุนหอำมาตย์มีความปิติยินดี พระพุทธองค์ทรงทราบถึงความตระหนี่ของกาลอำมาตย์ จึงไม่ทรงอนุโมทนาในทานอันยิ่งใหญ่ของพระราชา เพราะทรงทราบว่าคำสรรเสริญนั้นจะทำให้กาลอำมาตย์เกิดความอิจฉาริษยาและโทสะจนถึงแก่ความตายได้ พระพุทธองค์จึงทรงแสดงธรรมเพียงสั้นๆ เกี่ยวกับโทษของความตระหนี่และคุณค่าของมุทิตาจิต เรื่องนี้สอนให้รู้ว่าคุณค่าของทานไม่ได้อยู่ที่จำนวนทรัพย์ แต่อยู่ที่ความบริสุทธิ์ของจิตใจ ผู้ที่มีใจตระหนี่และไม่ชอบใจในบุญของผู้อื่นย่อมได้รับความทุกข์ ส่วนผู้มีปัญญาจะอนุโมทนาบุญและได้รับความสุขในอนาคต