คำอธิบายเชิงลึก

ไม่ว่าในทางโลกหรือทางธรรม ความเพียรเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง ไม่มีใครในโลกประสบความสำเร็จได้ด้วยความเกียจคร้าน นักเรียน ชาวนา หรือนักวิทยาศาสตร์ล้วนต้องทำงานหนัก แม้ความเพียรของพวกเขาจะมาจากความปรารถนาทางโลก แต่ก็ยังเป็นประโยชน์ต่อสังคม ในขณะที่คนเกียจคร้านเป็นภาระและมักหาข้ออ้างเพื่อเอาตัวรอดไปวันๆ ในทางธรรมก็เช่นกัน หากพุทธศาสนิกชนเกียจคร้าน ย่อมไม่ได้รับผลดีทางจิตวิญญาณ 'ความเพียร' ในทางพุทธศาสนาหมายถึงการเจริญกุศลอย่างแข็งขัน ตามหลักสัมมัปปธาน ๔ คือ ป้องกันบาปที่ยังไม่เกิด ละทิ้งบาปที่เกิดขึ้นแล้ว สร้างกุศลที่ยังไม่เกิด และรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้ว สำหรับนักบวช ความเพียรยิ่งสำคัญเพื่อขจัดกิเลส ความเกียจคร้านนำไปสู่ความเสื่อมถอยทางจิตวิญญาณ ดังนั้น พระพุทธองค์จึงทรงสอนว่า การมีชีวิตอยู่ร้อยปีอย่างเกียจคร้านเป็นชีวิตที่สูญเปล่า ในทางกลับกัน การมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวด้วยความเพียรพยายามและแน่วแน่ย่อมมีความหมายและทรงคุณค่าอย่างแท้จริง