คำอธิบายเชิงลึก

คาถานี้มีที่มาจากเรื่องราวของ ตัมพทาฐิกะ เพชฌฆาตของพระราชา ผู้ซึ่งใช้เวลาทั้งชีวิตในการประหารนักโทษนับพันคนตามคำสั่ง ในวัยชรา เขาได้ถวายอาหารแด่พระสารีบุตร แต่ต้องทนทุกข์ทรมานกับความรู้สึกผิดจากอดีต พระสารีบุตรจึงถามเขาว่า "ท่านฆ่าคนด้วยความเต็มใจของท่านเอง หรือเพราะได้รับคำสั่งให้ทำ?" เมื่อเขาตอบว่าทำตามพระราชบัญชา พระสารีบุตรก็ชี้แนะอย่างอ่อนโยนว่า เขาไม่มีเจตนาซึ่งเป็นตัวทำให้กรรมนั้นหนักอย่างแท้จริง การตระหนักรู้อย่างลึกซึ้งเพียงครั้งเดียวนี้ได้บรรเทาความรู้สึกผิดอันใหญ่หลวงของเพชฌฆาต ทำให้จิตใจของเขาสงบพอที่จะรับฟังธรรมและไปเกิดใหม่ในสวรรค์ได้ พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่าประโยคที่มีความหมายเพียงประโยคเดียวที่กล่าวด้วยปัญญา ซึ่งนำความสงบมาสู่จิตใจที่ว้าวุ่นนั้น มีคุณค่ามากกว่าคำพูดที่ว่างเปล่าและไร้ประโยชน์นับพันคำ เรื่องนี้ยังเป็นการเน้นย้ำว่า เจตนา (ความตั้งใจ) คือแก่นแท้ของการกระทำกรรม