Catatan Mendalam
พระคาถานี้ พระพุทธเจ้าทรงแสดงที่วัดมหาวนใกล้เมืองไวยศาลี เกี่ยวกับภิกษุวงศ์วัฏกุมุทติริยะ ภิกษุเหล่านี้มักชมเชยกันต่อหน้าพุทธศาสนิกชน กล่าวว่าคนนี้ได้ผลสัมฤทธิ์ คนโน้นได้ผลสัมฤทธิ์ เพื่อให้ได้บิณฑบาตอันดีงาม พระพุทธเจ้าทรงทราบเรื่อง จึงถามว่า 'ภิกษุทั้งหลาย จริงหรือที่เพียงเพื่อกระเพาะอาหารของท่าน ท่านจึงชมกันต่อหน้าพุทธศาสนิกชนเพื่อให้ได้บิณฑบาตอันดีงาม?' ภิกษุตอบว่า 'ใช่ พระผู้มีพระภาค' พระพุทธเจ้าจึงตำหนิและสอนพระคาถาดังกล่าว เป็นเรื่องน่าอับอายที่ลืมหน้าที่และคุณธรรมเพียงเพราะผลประโยชน์ ภิกษุที่ไม่ได้ปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง ไม่สมควรรับบิณฑบาต เรื่องตัวอย่างมีดังนี้ มีคหบดีชื่อจิตตะ มีบุตรสองคน คนโตชื่อละหุลลาเดียม คนเลื่อมชื่อละหุลลาดา วันหนึ่งมีเห็ดประหลาดขึ้นในสวน พวกเขาเก็บรับประทานอร่อยเพียงสองคนพ่อและลูกคนเล็ก พ่อกล่าวว่า 'เห็ดนี้มีเพียงเราสองคนรับประทาน ถือว่าเป็นเรื่องพิเศษ ขอให้มีผู้รู้มาอธิบาย' ลูกคนเล็กแต่งคำกลอนถวายพระพุทธเจ้า สักครู่พระโพธิสัตว์เทวะมาถึงบ้าน พ่อและลูกจึงถามด้วยความเคารพ พระองค์ทรงอธิบายว่า ครั้งหนึ่งเมื่อพ่ออายุยี่สิบปี มีภิกษุมารับบิณฑบาต ภิกษุนั้นมีศีลบ้าง แต่ปัญญาไม่แจ้งใจยังไม่เข้าถึงธรรม ปฏิบัติน้อยแต่ไม่ตกในทางชั่ว จึงทำให้เกิดเห็ดเป็นหนี้กรรมแก่พ่อ มีเพียงพ่อและลูกคนเล็กตั้งใจถวาย เห็ดจึงปรากฏเฉพาะสองคนนี้ พระโพธิสัตว์ถามถึงอายุพ่อ พอเจ็ดสิบเก้า พระองค์กล่าวว่า เมื่ออายุแปดสิบเอ็ด เห็ดจะไม่งอก พระพุทธเจ้าทรงว่า 'ยอมกลืนเหล็กหลอมร้อนเผาร่างกายหนึ่งชาติ ดีกว่ารับบิณฑบาตโดยผิดศีลและไม่ได้ปฏิบัติ เพราะหากตายจากเหล็กหลอม เป็นเพียงชาติเดียว แต่รับบิณฑบาตโดยไม่ปฏิบัติและไม่เกิดประโยชน์ใคร ต้องทนทุกข์ชดใช้ไม่รู้กี่ภพชาติ' เรื่องนี้แสดงให้เห็นว่า การปฏิบัติเพียงเพื่อประโยชน์ส่วนตัวโดยไม่ตั้งใจขจัดกิเลสและบรรลุพระนิพพาน ย่อมเลี่ยงผลร้ายและความทุกข์ลำบากไม่ได้
Asisten Zen AI
Aktif