คำอธิบายเชิงลึก

สำหรับผู้ไร้ปัญญา การปฏิบัติโยคะหรือการบำเพ็ญตบะอย่างสุดโต่งด้วยการทรมานร่างกาย เช่น การใช้ปลายหญ้าคาแตะกินอาหารเพียงเล็กน้อยในแต่ละเดือน ย่อมไม่นำมาซึ่งประโยชน์ทางจิตวิญญาณที่แท้จริง แม้ว่าการสำรวมและลดความยึดติดในอาหารจะเป็นสิ่งที่ดี แต่การทรมานทางกายจนเกินไปนับเป็นเรื่องไร้ประโยชน์ พระพุทธองค์เองก็ทรงเคยผ่านการบำเพ็ญทุกกรกิริยาอย่างเข้มงวดถึง 6 ปี และในที่สุดก็ทรงละทิ้งหนทางนั้นเพราะทรงตระหนักว่าร่างกายที่ทรมานจนทรุดโทรมย่อมเป็นอุปสรรคต่อการฝึกจิต จิตใจที่ผ่องใสจำเป็นต้องอาศัยร่างกายที่แข็งแรงพอดี การบำเพ็ญตบะสุดโต่งและการมัวเมาในกามคุณจึงเป็นสิ่งอันควรเว้น และหันมาดำเนินตาม 'ทางสายกลาง' (มัชฌิมาปฏิปทา) สิ่งสำคัญคือการใช้ปัญญาพิจารณาพระธรรม โดยเฉพาะ 'อริยสัจ 4' การทรมานกายภายนอกไม่มีคุณค่าใดเลยเมื่อเทียบกับปัญญาที่เกิดจากการพิจารณาธรรมอย่างถูกต้อง