คำอธิบายเชิงลึก

พระพุทธองค์ทรงใช้คำอธิบายเช่น 'ท่องเที่ยวไปไกลตามลำพัง' และ 'ซ่อนเร้นอยู่ในถ้ำ' เพื่อช่วยให้เรานึกภาพจิตที่หลงผิดของเราออก ในชีวิตประจำวัน เราแทบจะไม่ได้มองเข้าไปในจิตใจอย่างลึกซึ้งพอที่จะเข้าใจจิตใจของตนเองอย่างแท้จริง เพราะเรามักจะนำตนเองไปผูกติดกับสภาวะภายนอก เราจึงไม่สามารถรับรู้ถึงจิตได้ นำไปสู่ความวุ่นวายและความทุกข์ภายในอย่างต่อเนื่อง เราต้องการให้มันอยู่นิ่ง แต่มันปฏิเสธและมักจะแอบหนีไปโดยที่เราไม่รู้ตัว คำว่า 'ท่องเที่ยวไปตามลำพัง' บ่งบอกถึงการขาดการควบคุมอย่างเข้มงวด อะไรกำลังด้อมๆ มองๆ อยู่ และทำไม? โดยปกติแล้ว มีเพียงคนไม่ซื่อสัตย์เท่านั้นที่จะหลบๆ ซ่อนๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกจับได้ หากจิตใจซื่อตรงและเปิดเผย ก็ไม่จำเป็นต้องหลบซ่อน สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าจิตที่หลงผิดและเป็นทุกข์ของเรานั้นหลอกลวงโดยธรรมชาติ ทำตัวเหมือนหัวขโมย มันมาและไปอย่างคาดเดาไม่ได้เหมือนผี เปลี่ยนแปลงรูปร่างโดยมองไม่เห็น โดยปกติแล้วมันจะซ่อนตัวอยู่ลึกๆ เมื่อถูกกระตุ้นโดยสถานการณ์ภายนอก ความคิดฟุ้งซ่านเหล่านี้จะแห่กันออกมาเหมือนผึ้งที่ถูกรบกวนเพื่อต่อยทุกคนรอบข้าง ช่างน่ากลัวเสียนี่กระไร! อย่างไรก็ตาม แม้พวกมันจะดูมีอำนาจ แต่แท้จริงแล้วเป็นเพียงกองทัพเงาที่ไร้ระเบียบและเป็นภาพลวงตา พวกมันไม่สามารถต้านทาน 'ดาบอันคมกริบ' แห่งปัญญาของบัณฑิตได้ เมื่อดาบแห่งปัญญาถูกชูขึ้น ภาพลวงตาเหล่านี้จะแตกฉานซ่านเซ็นด้วยความหวาดกลัว ดังนั้น พระพุทธองค์จึงตรัสว่า: 'ผู้ใดสามารถข่มจิตนี้ได้ ผู้นั้นย่อมหลุดพ้นจากเครื่องร้อยรัดของมาร' ด้วยการข่มจิต ผู้ปฏิบัติย่อมได้รับชัยชนะ และฟื้นฟูความสงบสุขและความกลมเกลียวให้กับอาณาจักรภายในของตน