คำอธิบายเชิงลึก

พระคาถาทั้งหกข้างต้น พระพุทธเจ้าตรัสที่วัด竹林 เกี่ยวกับเด็กชายคนตัดฟืน ตามเรื่องเล่า ในเมืองราชคฤห์ มีเด็กชายสองคน คนหนึ่งเป็นบุตรของครอบครัวพุทธศาสนิกชน อีกคนเป็นบุตรของครอบครัวเดียรถีย์ ทั้งสองมักเล่นลูกบอลด้วยกัน ด้วยความเคยชิน ทุกครั้งที่โยนลูกบอลขึ้น เด็กชายพุทธจะนึกว่า "นโมพุทธายะ" ส่วนเด็กชายเดียรถีย์จะนึกว่า "นโมอรหันตายะ" ในการเล่น เด็กชายพุทธมักชนะ เด็กชายเดียรถีย์แพ้บ่อยจึงน้อยใจ สังเกตเห็นว่าเพื่อนชนะเพราะนึกถึงพระพุทธเจ้า จึงคิดทำตามและเริ่มฝึกนึกถึงพระพุทธเจ้า วันหนึ่งหลังจากตัดฟืนในป่า เด็กชายกับบิดาหยุดพักที่ป่าช้านอกเมืองเพื่อรับประทานอาหาร บ่ายวันนั้นวัวที่ลากรถของพวกเขาก็พากันเข้าไปในเมืองตามฝูงวัวอื่น บิดาวิ่งไล่จับวัว แต่เมื่อกลับมาถึงก็มืดแล้วและประตูเมืองก็ปิด คืนนั้นเด็กชายจำต้องนอนคนเดียวใต้เกวียน ขณะนอนหลับ มีเปรตสองตนปรากฏขึ้น เปรตดุร้ายกับเปรติดี เปรตดุร้ายจะกินเด็กชาย แต่เปรติดีห้ามไว้ อย่างไรก็ตามเปรตดุร้ายไม่ฟัง จับเท้าเด็กชายจะฉีกเป็นสองท่อน ขณะนั้นด้วยความเคยชิน เด็กชายในขณะหลับก็พึมพำว่า "นโมพุทธะ" เปรตดุร้ายได้ยินก็ตกใจถอยหนี เปรติดีพูดว่า "ตอนนี้เราต้องถูกทำโทษแน่" เพื่อชดใช้ความผิด เปรติดีจึงคุ้มครองเด็กชายตลอดคืน ส่วนเปรตดุร้ายแอบเข้าไปในพระราชวัง หยิบอาหารใส่จานทองคำแล้วนำออกมา จากนั้นเปรตทั้งสองก็ดูแลเด็กชายอย่างบิดามารดา ก่อนจากไป พวกมันใช้อำนาจจิตเขียนจดหมายลงบนจาน เล่าเรื่องราว และสั่งว่าให้กษัตริย์เท่านั้นอ่านได้ รุ่งขึ้น ในพระราชวังทราบว่าจานทองคำหายไป ทุกคนค้นหาที่ต่างๆก็ไม่พบ สุดท้ายพบจานบนเกวียนของเด็กชาย จึงจับเด็กชายไปสอบสวนในพระราชวัง หลังจากทรงอ่านจดหมายแล้ว กษัตริย์ทรงประหลาดพระทัยตรัสถามว่าเกิดอะไรขึ้น เด็กชายก็ไม่เข้าใจเหตุการณ์คืนก่อน บิดาได้ยินข่าวก็มาถึงแต่ก็ไม่เข้าใจเช่นกัน แล้วกษัตริย์จึงพาบิดาบุตรไปเฝ้าพระพุทธเจ้า กษัตริย์ทูลถามว่า "ข้าแต่พระผู้มีพระภาค การระลึกถึงพระพุทธเจ้าเป็นการป้องกันภัยอย่างหนึ่งหรือ? หรือการระลึกถึงพระธรรมและสิ่งอื่นๆ ก็ให้ความคุ้มครองด้วยหรือ?" พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่า "มหาราช การระลึกถึงพระพุทธเจ้ามิใช่วิธีเดียวที่มีความหมายในการป้องกันภัย แต่พุทธศาสนิกชนที่แท้จริงปฏิบัติธรรมระลึกทั้งหกประการอย่างลึกซึ้ง ย่อมไม่ต้องการการป้องกันใดๆ ไม่ต้องอาศัยมนต์หรือยาวิเศษ" ด้วยเหตุนี้พระพุทธเจ้าจึงตรัสพระคาถาทั้งหกนี้